17 Ιανουαρίου 2020

Ο ιδανικός ένοικος του Προεδρικού Μεγάρου




Ένας άνθρωπος χωρίς ιδιότητες, που παρακολουθεί από μια θέση ειρωνικής απόστασης τα πολιτικά, οικονομικά, πολιτιστικά συμβάντα των καιρών του.
  


Γράφει ο Νίκος Τσαγκρής

Ένας πολιτικός καιροσκόπος (επαγγελματίας του είδους),  θρονιασμένος αυτό το διάστημα σε περίοπτη  κυβερνητική καρέκλα, βγήκε την περασμένη Τρίτη(14/1/2020) στην εκπομπή διακεκριμένου επιτηδευματία της ραδιοτηλεοπτικής δημοσιογραφίας και μας ζήτησε «να κάνουμε μια εβδομάδα υπομονή»

Όχι για να μάθουμε αν θα πάρουμε τα αναδρομικά των συντάξεων, τη 13η σύνταξη και την αύξηση του κατώτατου μισθού. Ούτε για να μάθουμε αν θα καταργήσουν (επιτέλους!) την εισφορά αλληλεγγύης, αν θα επαναφέρουν τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, αν θα συνεχίζουν να κόβουν το ρεύμα σ’ αυτούς που δεν αντέχουν (κανένας δεν αντέχει!) να πληρώνουν τους τερατώδεις πολυλογαριασμούς της ΔΕΗ, αν θα διατηρηθεί το ισχύον καθεστώς προστασίας της πρώτης κατοικίας – ή θα καταργηθεί (όπως σχεδιάζεται) και θα μας ξεσπιτώσουν, όπως ξεσπιτώνουν τους πρόσφυγες απ’ τις καταλήψεις αλληλεγγύης…

Ο εν λόγω πολιτικός καιροσκόπος (επαγγελματίας του είδους, επαναλαμβάνω) μας ζήτησε μια εβδομάδα υπομονή για να μάθουμε (άκουσον – άκουσον!..) ποιος θα είναι ο επόμενος Πρόεδρος της Δημοκρατίας!..

Και ερωτώ: Αλήθεια, υπάρχουν Έλληνες που υπέμεναν… προσμένοντας να μάθουν ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος της Δημοκρατίας; Για απλούς Έλληνες πολίτες ομιλώ, κανονικούς ανθρώπους θέλω να πω: «Ελληνίδες κι Έλληνες του χεριού και του πνεύματος», που έλεγε ο αείμνηστος Λεωνίδας Κύρκος. Υπάρχουν; Κι αν υπάρχουν γιατί υπέμεναν προσμένοντας ένα τέτοιο χαμπέρι, και τι προσδοκούσαν απ’ αυτό – τι μπορεί να προσμένει κανείς από έναν Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, όπως κι αν αυτός ονομάζεται;

*******
Προσωπικά, από καταβολής του πολιτεύματος της προεδρευομένης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στη χώρα μας, κάθε φορά που αναλογίζομαι το ιδανικό – σύμφωνα με τις θεσμικές επιταγές – προφίλ για έναν Πρόεδρο της Δημοκρατίας, σκέφτομαι τον «Άνθρωπο χωρίς ιδιότητες» του Ρόμπερτ Μούζιλ.

Καμιά σχέση, φυσικά, με τον Ούλριχ, τον κεντρικό ήρωα του σπουδαίου μυθιστορήματος (ο οποίος κάθε άλλο παρά ένας «άνθρωπος χωρίς ιδιότητες» είναι – χωρίς δεξιότητες πιθανότερο), ίσως κάποιος συσχετισμός με τον χαρακτήρα που του προσάπτει ο συγγραφέας, αν μπορεί να το διατυπώσει έτσι κανείς: ένας άνθρωπος που «βιώνει» την αέναη (ιστορικά επαναλαμβανόμενη) διαδικασία σύνθεσης του πραγματικού με τον συναισθηματικό κόσμο από μια θέση ειρωνικής απόστασης απέναντι στα συγκεκριμένα πολιτικά, οικονομικά, πολιτιστικά συμβάντα των καιρών του…

Ούτε καν. Κατά πάσα πιθανότητα, μπερδεύω τον «άνθρωπο χωρίς ιδιότητες» του Μούζιλ με τον άνθρωπο χωρίς αρμοδιότητες που προσιδιάζει στο ιδανικό προφίλ του Έλληνα Προέδρου της Δημοκρατίας: ένας άνθρωπος χωρίς αρμοδιότητες που, κατά τη διάρκεια της πενταετούς θητείας του, παρακολουθεί την (ιστορικά αέναη) διαδικασία σύνθεσης του πραγματικού με τον συναισθηματικό κόσμο από μια θέση ειρωνικής απόστασης απέναντι στα συγκεκριμένα πολιτικά, οικονομικά, πολιτιστικά συμβάντα των καιρών του.

Καλύτερα τώρα; Ή να προσθέσουμε ότι, όποια κι αν είναι τα «συμβάντα» (νόμιμα ή ηθικά, άνομα ή ανήθικα), τα προσυπογράφει κιόλας, τα σφραγίζει, τα μεταβάλει σε διατάγματα «ζωής» ή «θανάτου» των πολιτών – υποζυγίων της φτωχής μας χώρας…

*******
Μετά από 45 χρόνια λειτουργίας της Προεδρίας της Δημοκρατίας, είναι κοινός τόπος ότι ο θεσμός είναι προφασικός, σχεδιασμένος από το πολιτικό σύστημα της μεταπολίτευσης προκειμένου να εργαλειοποιείται κατά το δοκούν από την εκάστοτε εκτελεστική εξουσία∙ επικαλύπτοντας (με το μανδύα μιας κάποιας συνταγματικής νομιμότητας) κάθε ανομία ή σπέκουλα που αυτή σοφίζεται, υπέρ του όποιου συστήματος υπηρετεί.

Σ’ αυτό, ακριβώς, το background εντάσσεται και το εσπευσμένο πρωθυπουργικό διάγγελμα της Τετάρτης (15/1/2020) με αντικείμενο την αναγγελία της κυβερνητικής επιλογής για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Και φαντάζει γελοίο όσο και η άκρατη προεδρολογία που προηγήθηκε –  γελοιωδέστερο ακόμα και από αυτό το «κάντε μια εβδομάδα υπομονή» που μόλις ένα 24ωρο πριν είχε αρθρώσει εκείνος ο «πολιτικός καιροσκόπος» που λέγαμε, «ο θρονιασμένος αυτό το διάστημα σε περίοπτη  κυβερνητική καρέκλα».

 Γελοιωδέστερο και άκρως κοροϊδευτικό και παραπλανητικό για τις Ελληνίδες και τους Έλληνες, τον θεσμό της Προεδρίας, την ίδια τη Δημοκρατία… Ακριβώς η περίπτωση που η εκτελεστική εξουσία (η κυβέρνηση Μητσοτάκη, στην περίπτωσή μας) χρησιμοποιεί τον θεσμό της Δημοκρατίας ως αντιπερισπασμό: προκειμένου να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη και να διαχειριστεί «αναίμακτα» τις παταγώδεις αποτυχίες της στο προσφυγικό και τα ελληνοτουρκικά.  

Κι εμείς να υπομένουμε προσμένοντας… Να μάθουμε αν θα πάρουμε τα αναδρομικά των συντάξεων, τη 13η σύνταξη και την αύξηση του κατώτατου μισθού. Και να μάθουμε αν θα καταργηθεί (επιτέλους!) η εισφορά αλληλεγγύης, αν θα επαναφέρουν τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, Αν, Αν, Αν…   


10 Ιανουαρίου 2020

Ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το drone




Ένα σενάριο ιχνηλασίας των κινήτρων που οδήγησαν τον Αμερικανό πρόεδρο στη δολοφονία του Ιρανού στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί, σε σκηνοθεσία… Φράνσις Φορντ Κόπολα


Γράφει ο Νίκος Τσαγκρής  

Αγαπάμε Ντε Νίρο. Όχι μόνο για το «Οργισμένο είδωλο», τον «Ταξιτζή» και τον «Νονό 2», αλλά και για τα αλλεπάλληλα αθυρόστομα πεσίματά του στον «σχιζοφρενή δολοφόνο με το drone», πολύ πριν καθαρίσει τον Ιρανό στρατηγό Σουλεϊμανί και γίνει ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το drone. Όταν ακόμα ήταν… απλά, «ο κατάφωρα ηλίθιος, ο εντελώς τρελός, ο γκάνγκστερ, η εθνική καταστροφή, η ντροπή της χώρας, ο βλαμμένος, ο σκατιάρης»: ο γ……ος ο Τραμπ!...

Λοιπόν, που λέτε, αγαπάμε Ντε Νίρο, αλλά αυτό το «ο Τραμπ δεν έχει ιδέα τι έκανε», με το οποίο αντέδρασε στη δολοφονία του Ιρανού στρατηγού Σουλεϊμανί, πολύ λάιτ το βρίσκουμε. Πολύ ορθολογικό και διόλου εκτονωτικό, καμιά σχέση με το αθυρόστομο ύφος του Μπομπ που αγαπήσαμε. Άσε που, στο επίπεδο της δικονομίας, αυτό το «δεν έχει ιδέα τι έκανε» ρίχνει στα μαλακά τον δολοφόνο (τον στέλνει ψυχιατρείο αντί κάτεργο), αποδίδοντάς του το «ακαταλόγιστο».

Ωστόσο, ακόμα και ο εγκλεισμός σε ψυχιατρείο ταιριάζει περισσότερο στον «σχιζοφρενή δολοφόνο με το drone», απ’ ό,τι η ανήσυχη απάθεια με την οποία τον περιβάλλει η πολιτική ηγεσία της Δύσης∙ η οποία, ακόμα και μετά την ταυτοποίηση του δράστη στο όνομα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τράμπ, εξακολουθεί να τον αντιμετωπίζει σαν πλανητάρχη: συγκρατημένη… γεωπολιτική ανησυχία μόνο, του τύπου «μη γίνει καμιά ανάφλεξη και μας πάρουν τα σκάγια»… Κι ούτε λέξη για τον φόνο… Το κίνητρο… Το γιατί… 

*******
Λοιπόν, ΓΙΑΤΙ;  Γιατί ο πιο απρόβλεπτος Αμερικανός πρόεδρος ever andever αποφάσισε, ξαφνικά να το γυρίσει από τις πολιτικές στις πολεμικές μπίζνες, βγάζοντας από τη μέση τον ισχυρότερο άνδρα του Ιράν μ’ αυτόν το εξωφρενικό τρόπο;

Αν ένας σκηνοθέτης του βεληνεκούς του Φράνσις Φορντ Κόπολα αποφάσιζε να γυρίσει την ταινία «Ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το drone», δουλεύοντας πάνω σε ένα σενάριο  ιχνηλασίας των «γιατί» της δολοφονίας του στρατηγού Σουλεϊμανί (τα κίνητρα, δηλαδή, του εν λόγω δολοφονικού εγχειρήματος), το πρώτο πλάνο του θα ήταν ένα τράβελινγκ στα «χειμερινά ανάκτορα» του Ντόναλντ Τραμπ…

Στο παλάτι της Φλόριντα όπου ο πρόεδρος – μεγιστάνας, σε ολιγοήμερες διακοπές, έβραζε στο ζουμί του αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη κρίση στην τριετία της προεδρίας του: την παραπομπή του στη Γερουσία από την υπ’ αριθμόν ένα αντίπαλό του, την Δημοκρατική πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, Νάνσι Πελόζι, με την απειλή της καθαίρεσης.

Και, καθώς η κάμερα θα τρύπωνε στα ενδότερα των τραμπικών ανακτόρων, ο γέρο – Ντόναλντ, κατάκοπος μετά από μια…  εργώδη παρτίδα γκολφ, θα πάλευε με τα φαντάσματά του – αυτή τη «γριά σκρόφα», την λυσσασμένη να τον διώξει με τις κλωτσιές από τον Λευκό Οίκο, με τις πλάτες των σπιούνων και των προδοτών του ίδιου του κόμματός του!.. Που το παίζουν και δυσαρεστημένοι οι fucking bastards!...

Είναι η στιγμή της παρανοϊκής κορύφωσης που θα πατούσε το κουμπί – και ο «Θεριστής», το υπερσύγχρονο ιπτάμενο ρομποτάκι (drone), θα ξεκινούσε το υπερατλαντικό του ταξίδι προς το αεροδρόμιο της Βαγδάτης… Για να θερίσει στην κυριολεξία τη ζωή του επικεφαλής των ιρανικών Φρουρών της Επανάστασης, Κασέμ Σουλεϊμανί…

*******
Αυτό είναι το προφανέστερο «γιατί», η πιθανότερη εκδοχή για το κίνητρο του Τράμπ να «πατήσει το κουμπί» και να γίνει «ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το drone»: μια παρανοϊκή κίνηση αντιπερισπασμού, προϊόν ακραίου πανικού μπροστά στην επερχόμενη έξωσή του από τον Λευκό Οίκο.

Όπως και να ‘χει, μετά το δολοφονικό χτύπημα, «η πολιτική Τραμπ στο Ιράν είναι εγκεφαλικά νεκρή», όπως λέει και ο αναλυτής του Foreign Policy Στίβεν Γουόλτ: καρπός της ανικανότητας, της παρορμητικότητας, της αδιαφορίας του στις συμβουλές των, ούτως ή άλλως, τριτοκλασάτων συμβούλων του, απηχεί τη μυωπική του προσέγγιση στα θέματα της Μέσης Ανατολής.

Τώρα, καθώς τα αντίποινα του Ιράν εξελίσσονται (σε ημερήσιες… δόσεις) με πλήγματα κατά των βάσεων όπου σταθμεύουν Αμερικανοί στρατιώτες στο Ιράκ, ο σχιζοφρενής  δολοφόνος με το drone επιδίδεται σε κορδωμένα διαγγέλματα και tweets… αθωότητας, κερδίζοντας προεδρικό χρόνο. Πάντα υπό την σκέπη της ανήσυχης απάθειας της πολιτικής ηγεσίας της Δύσης …

Ο αντιπερισπασμός πιάνει τόπο: σύμφωνα με το δίκτυο NBC,   μετά τη δολοφονία Σουλεϊμανί, η παραπομπή Τραμπ έχει ήδη περάσει σε δεύτερη μοίρα. Μέχρι τις 3 Φεβρουαρίου (σ. σ: ημέρα του χρίσματος για τις προεδρικές στην Αϊόβα) δεν θα θυμάται κανείς τίποτα... Ούτε για την παραπομπή, ούτε για το… φόνο!



4 Ιανουαρίου 2020

Αυτό το λες και «άδειασμα» του Μητσοτάκη


«Μην περιμένετε κάτι άλλο απ’ αυτόν...»:

Κάποιες… ανατρεπτικές «αποκαλύψεις», στο κάτω – κάτω της γραφής του πλέον αντι-Σύριζα αρθρογράφου της πόλης.


Γράφει ο
Νίκος Τσαγκρής
Από μια άποψη ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ως πρωθυπουργός,  δικαίωνε τον Γιάννη Πρετεντέρη ως δημοσιογράφο, την ίδια στιγμή που ο Γιάννης Πρετεντέρης, ως δημοσιογράφος, δικαίωνε τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως πρωθυπουργό, όταν  έγραφε πως, ούτε λίγο ούτε πολύ, «ο Μητσοτάκης ψηφίστηκε μόνο για να διώξει τον ΣΥΡΙΖΑ». Και ότι, από τη στιγμή που τα κατάφερε να εκλεγεί και να «διώξει τον ΣΥΡΙΖΑ και τα… συμπαρομαρτούντα, τήρησε την μοναδική εκλογική δέσμευσή του», που πάει να πει «το έργο του ολοκληρώθηκε χωρίς να κοροϊδέψει κανένα». Και γι’ αυτό, «μην περιμένετε κάτι άλλο απ’ αυτόν»: ούτε αύξηση κατώτατου μισθού, ούτε πλουσιότερο κοινωνικό μέρισμα, ούτε να βρει διοικητή για το Νοσοκομείο Καρδίτσας…

Σιγά μην περιμένουμε οτιδήποτε (ως πολίτες, μιλάμε) από εκείνον ως… πρωθυπουργό, ή απ’ τον άλλο ως… δημοσιογράφο. Και οι δύο είναι ληγμένοι ως τέτοιοι, και αυτό το γνωρίζουμε όλοι, όπως (φανταζόμαστε) το γνωρίζουν και οι ίδιοι, ο ένας για τον άλλο∙ ο δεύτερος το ‘γραψε κιόλας («μην περιμένετε τίποτε απ’ αυτόν») κι ο πρώτος το λέει: στους στενούς του κύκλους το λέει (ως δημοσιογράφοι, μιλάμε τώρα) πως ναι, «δικός μας είναι ακόμα», λέει, μα «αναλώσιμος, τύπου Χρυσοχοϊδη», λένε πως λέει.

Αλλά πώς το λέει και την ίδια στιγμή τον καλύπτει τον «αναλώσιμο»; Όχι τον «τύπου Χρυσοχοϊδη αναλώσιμο» , αλλά τον άλλο, τον… πρωτότυπο. Πείτε μου, πώς το λέει και την ίδια στιγμή τον καλύπτει;   

******* 
Γιατί όταν δηλώνει* ότι αυτό που ο ισχνός δημοκρατικός Τύπος αποκαλεί «το φασίζον αστυνομικό κράτος Χρυσοχοϊδη» (τον φαύλο κύκλο της ατιμώρητης κατάχρησης εξουσίας και αστυνομικής βίας, με τους άγριους ξυλοδαρμούς, τα βασανιστήρια, τα δημόσια ξεβρακώματα...) δεν είναι παρά «μεμονωμένα περιστατικά», παπαγαλίζοντας εν… κατακλείδι το περί «κρατικού μονοπωλίου της βίας» εδάφιο του Μάξ Βέμπερ που του ‘μαθε ο Βορίδης, τον καλύπτει. Ή όχι;  Κι αν ναι, γιατί τον καλύπτει;

«Τον καλύπτει διότι ακόμα δεν είναι… ληγμένος» (ως δημοσιογράφοι μιλάμε τώρα), υποστηρίζουν πρόσωπα του στενού κύκλου του… «ληγμένου». Όχι του «ληγμένου» και «αναλώσιμου τύπου Χρυσοχοϊδη» δημοσιογράφου∙ αλλά του «ληγμένου», του τύπου «μην περιμένετε κάτι άλλο απ’ αυτόν», πρωθυπουργού…

Και λένε ότι ναι, «ο Μητσοτάκης μπορεί να ψηφίστηκε μόνο για να διώξει τον ΣΥΡΙΖΑ» (όπως έγραψε ο «ληγμένος» και «αναλώσιμος τύπου Χρυσοχοϊδη» δημοσιογράφος), αλλά παρ’ ότι κατάφερε να εκλεγεί, δεν κατάφερε να διώξει τον ΣΥΡΙΖΑ και τα… συμπαρομαρτούντα: «ο ΣΥΡΙΖΑ είναι εδώ, δίπλα μας, μας πιέζει ήδη με το αντιπολιτευτικό του εκτόπισμά (32% είναι αυτό) και με την προοπτική της διεύρυνσης συνιστά βάσιμη απειλή κλονισμού της κυβέρνησής μας», λένε οι… στενοί κύκλοι.

Και λένε ακόμα ότι ο Χρυσοχοϊδης μπορεί μεν να είναι αναλώσιμος, αλλά ληγμένος δεν είναι, «ο ένας εκ των δύο  Ηρακλέων του στέμματος» είναι. Και ότι δεν πρόκειται να… λήξει «πριν ο δεύτερος (σ. σ: ο Μητσοτάκης ως… πρωθυπουργός είναι ο δεύτερος) καταφέρει να διώξει τα συριζαίϊκα κυβερνητικά “συμπαραμαρτούντα” που λέει και ο Πρετεντέρης∙ και βέβαια όχι τον ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα, τον οποίο παταγωδώς απέτυχε να διώξει στην εκλογική αναμέτρηση».  

*******
Είναι έτσι; Διότι αν είναι έτσι, ούτε ο Κυριάκος Μητσοτάκης,  ως πρωθυπουργός,  δικαιώνει τον Γιάννη Πρετεντέρη ως δημοσιογράφο, ούτε ο Γιάννης Πρετεντέρης, ως δημοσιογράφος, δικαιώνει τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως πρωθυπουργό, όταν γράφει ότι «ο Μητσοτάκης ψηφίστηκε μόνο για να διώξει τον ΣΥΡΙΖΑ». Και ότι από τη στιγμή που τα κατάφερε να εκλεγεί και να «διώξει τον ΣΥΡΙΖΑ και τα… συμπαρομαρτούντα», τήρησε την μοναδική εκλογική δέσμευσή του», που πάει να πει «το έργο του ολοκληρώθηκε χωρίς να κοροϊδέψει κανένα»

Αν είναι έτσι, ο Πρετεντέρης, ως δημοσιογράφος,   ψιλοχοντροϋπονομεύει τον Μητσοτάκη ως πολιτικό όταν γράφει «ο Μητσοτάκης ψηφίστηκε μόνο για να διώξει τον ΣΥΡΙΖΑ», και ως πρωθυπουργό όταν συμπληρώνει ότι «από τη στιγμή που τα κατάφερε να εκλεγεί (….) «το έργο του ολοκληρώθηκε» και, «μην περιμένετε τίποτε άλλο απ’ αυτόν». Έτσι δεν είναι;   

Κι αν είναι έτσι, στο κάτω – κάτω της γραφής (της συγκεκριμένης πρετεντέρειας γραφής, λέμε τώρα),   ψιλοχοντροαποκαλύπτεται ο χαρακτήρας της εκλογικής  συνωμοσίας των μιντιαρχών πίσω απ’ τον γραφέα όταν γράφει   «ο Μητσοτάκης ψηφίστηκε μόνο για να διώξει τον ΣΥΡΙΖΑ»…

Τέλος, αυτό που αβίαστα προκύπτει όταν διαβάζεις την τελευταία φράση του γραφέα («το έργο του ολοκληρώθηκε – μην περιμένετε τίποτε άλλο απ’ αυτόν») σαν πρόθεσή να
οδηγήσουν τον πρωθυπουργό σε… εθελουσία έξοδο δεν μοιάζει; Ή μήπως όχι; 

* Σε συνέντευξή του (30.12.2019) προς ΤΟ ΒΗΜΑ


27 Δεκεμβρίου 2019

Ο αξιοθαύμαστος χρονισμός του Αλέξη Τσίπρα



Ο πολιτικός χρόνος, το θάρρος του να ζεις και να πεθαίνεις μαζί του, η συνείδηση του ιστορικού παρόντος πριν αυτό γίνει Ιστορία


Γράφει ο Νίκος Τσαγκρής

Στο κατώφλι του 2020 συζητούσα μ’ έναν Αργεντινό φιλόσοφο για το θέμα του χρόνου, κι εκείνος είπε: «Σ’ αυτόν τον τομέα, έχουμε κάνει σημαντική πρόοδο τα τε­λευταία εκατό χρόνια». Τότε σκέφτηκα ότι, αν τον είχα ρωτήσει κάτι σχετικά με το χώρο, σίγουρα θα έλεγε: «Σ’ αυτόν τον τομέα, έχουμε κάνει σημαντική πρόοδο τα τε­λευταία εκατό μέτρα»*.

 Αλλά η σχέση του ανθρώπου με τον χρόνο και το χώρο, όπως και η σχέση του δεύτερου με τον τρίτο καθώς και με τον εαυτό του, δεν είναι ανέκδοτο: στους ψηφιακούς καιρούς μας, ο χρόνος γίνεται όλο και πιο γρήγορος, πιο πυκνός, πιο πολυδιάστατος. Ο πολιτικός χρόνος ακόμα περισσότερο, πράγμα που κάνει βασανιστική, για πολλούς ακατόρθωτη, τη συμβίωση μαζί του.

Ωστόσο, «πρέπει να ζεις με τον χρόνο και να πεθαίνεις μαζί του ή να παραιτηθείς απ' αυτόν για χάρη της αιώνιας ζωής», μας ορμηνεύει, από τα βάθη του 20ου αιώνα, ο φίλος μας ο Αλμπέρ Καμύ. Είναι μια απ’ τις βασικές φιλοσοφικές αρχές του που σήμερα φαντάζει ως αναγκαία συνθήκη, ο εξέχων νόμος του παρόντος· αν όχι για τους πολίτες, για τους πολιτικούς ηγέτες και τα κόμματά των οποίων ηγούνται. Την Αριστερά του 21ου αιώνα κυρίως: να ζει με τον χρόνο και να πεθαίνει μαζί του∙ αν, βέβαια, επιθυμεί να ζει πολιτικά, να παίζει καθοριστικό ρόλο στο προτσές της ιστορίας, που λέγαμε κάποτε… Αν όχι, ας παραιτηθεί από τον χρόνο προς χάριν μιας αιώνιας ζωής στον κόσμο του φανταστικού: όπως έκανε μια αιωνιότητα το ΚΚΕ. Και μια μέρα του 2015 μ.Χ., κάτι συριζαίικα παλικάρια…

*******
Επί της (πολιτικής) ουσίας, δεν είναι ο χρόνος αλλά η μνήμη του, η μνήμη του χρόνου. Ο πολιτικός και, εν συνεχεία, κυβερνητικός χρονισμός, που δεν είναι παρά η συνείδηση του ιστορικού παρόντος πριν αυτό γίνει Ιστορία: το κατόρθωμα του «να ζεις με τον χρόνο», όπως μόνο ο Αλέξης Τσίπρας με τον ΣΥΡΙΖΑ –  ανάμεσα στους πολιτικούς της ελληνικής και της ευρωπαϊκής Αριστεράς – πέτυχε.

Τέτοιοι «χρονισμοί», σε μια εποχή που ο πολιτικός χρόνος πυκνώνει ραγδαία, όλο και πιο σπάνια επιτυγχάνονται από τους πολιτικούς, όλο και πιο δύσκολα επιχειρούνται απ’ τους πολίτες, με αποτέλεσμα πολιτικές και κοινωνικές αβελτηρίες, αναχρονισμούς, καθυστερήσεις, αποπροσανατολισμούς, κενά πολιτικής και ιστορικής μνήμης, φαινόμενα συλλογικής, εθνικής, πολλές φορές, αμνησίας, μαύρες τρύπες πολιτικής μνήμης, άλματα στο χρόνο…

Όπως το χρονικό άλμα από τις εκλογές του Γενάρη του 2015 σε εκείνες του Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου που, ενώ μοιάζει – και είναι – εξωφρενικό, επαναλαμβάνεται συνειδητά ή ασυνείδητα   από πολιτικούς και δημοσιογράφους κάθε πολιτικής προέλευσης και απόχρωσης. Και στοιχειώνει την «πρώτη φορά Αριστερά», σημαδεύοντας (ποιόν άλλον) τον Αλέξη Τσίπρα.   

Μια επτάμηνη χρονική αλχημεία ενός κόσμου που, σκόπιμα ή άσκοπα, «ξεχνά» ότι, μετά τον συμβιβασμό του Τσίπρα προκειμένου να αποφευχθεί το Grexit, έγιναν  εκλογές και ότι η επιλογή του (ο συμβιβασμός, η υπογραφή του τρίτου μνημονίου, η προεκλογικά δεδηλωμένη διάθεση εφαρμογής του συγκεκριμένου μνημονίου με συγκεκριμένο τρόπο και συγκεκριμένες παράλληλες προοδευτικές μεταρρυθμίσεις και εφαρμογές) επιβραβεύτηκε από την πλειονότητα του εκλογικού σώματος με την επανεκλογή του…

*******
Είναι αυτός ένας κόσμος ασυνειδησίας και αμνημοσύνης ή ένας κόσμος που δεν αντέχει να «ζει με τον χρόνο και να πεθαίνει μαζί του», που έχει παραιτηθεί απ' τον χρόνο προς χάριν της  «αιώνιας ζωής»; Πιθανόν και τα δύο, ή τίποτε απ’ τα δύο, ωστόσο είναι ένας κόσμος εκτός πραγματικότητας και γι’ αυτό εκτός χρόνου.

Σ’ αυτόν τον κόσμο οφείλεται, εν πολλοίς, η αίσθηση ότι το 2020    μπαίνει στον ελληνικό χωροχρόνο σαν το βέλος του Νίτσε**, που ξαφνικά μένει ακίνητο στον αέρα∙ κι αμέσως μετά οπισθοδρομεί, ακριβώς όπως η κυβέρνηση Μητσοτάκη όταν διαδέχτηκε την κυβέρνηση Τσίπρα: Γκρεμίζοντας κάθε προοδευτική  μεταρρύθμιση – ακόμα και την ίδια την έξοδο απ’ τα μνημόνια, δρομολογώντας το πισωγύρισμα της χώρας στην χωροχρόνο μιας  κάποιας νεοφιλελεύθερης… κανονικότητας∙ αυτού του γεωπολιτικού vertigo που μαστίζει τον κόσμο του 21ου αιώνα και τον κλωτσάει όλο και πιο πίσω στον χρόνο…      

Επιστροφή στο μέλλον, με ηγεμονία των δυνάμεων του καλού, είναι η ευχή και η απάντηση και, αναμφισβήτητα, οι κοσμικές δυνάμεις του καλού είναι οι δυνάμεις που κινούνται προς τα μπρος, οι προοδευτικές δυνάμεις: οι πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που ζουν με το χρόνο...

*Παράφραση ενός «ανέκδοτου» του Χόρχε Λουίς Μπόρχες
** Από μια αλληγορία του για την “ταχύτητα” του χρόνου






20 Δεκεμβρίου 2019

Αν έχεις Κούλη διάβαινε και κάμερα περπάτει




Ένα χριστουγεννιάτικο σαφάρι… μικροποσοτήτων διασημότητας στη διαδρομή «Σύνταγμα – Ερμού – Μοναστηράκι»


Γράφει ο Νίκος Τσαγκρής
Από την ΑΥΓΗ της Κυριακής (22/12/2019)

Πάρε ένα μικρόφωνο, έτσι, για πλάκα. Πάρε ένα μικρόφωνο και βγες στους δρόμους της χριστουγεννιάτικης Αθήνας. Όχι εκείνους με τις μυγοπαγίδες από νέον που κρέμασε ο γιός της Ντόρας αντί για στολίδια. Τους άλλους, με τ’ αστεράκια, τους Άη Βασίληδες και τις πλουμιστές βιτρίνες: Σύνταγμα – Ερμού – Μοναστηράκι. Σαββατοκύριακο κατά προτίμησιν που, συνήθως, το υλικό αφθονεί.

«Υλικό» είναι οι άνθρωποι, αυτές οι δύο – τρεις – τέσσερις χιλιάδες Αθηναίοι (πόσοι θα είναι, τέλος πάντων;) που θα ανεβοκατεβαίνουν παίρνοντας μάτι τις βιτρίνες (μόνο «μάτι» ώσπου να επιστρέψει η… κανονικότητα) μέχρι να καταλήξουν στου «Θανάση» ή στου «Μπαϊρακτάρη»∙ να φάνε  τα… πιτόγυρα των Χριστουγέννων.

Πάρε ένα μικρόφωνο, λοιπόν, και παίξ’ το δημοσιογράφος. Ξέρεις, λίγο άνετος, λίγο χαζοχαρούμενος, λίγο ετοιμόλογος, λίγο οτιδήποτε, μέσα είσαι. Και άρχισε να ρωτάς:
- Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η γυναίκα της χρονιάς;
- Γυναίκα της χρονιάς; Γυναίκα της χρονιάς είναι η Μαρέβα του Κούλη, να πούμε.
- Και γιατί λες η Μαρέβα «του Κούλη» και δεν λες η Μαρέβα του Μητσοτάκη;  
- Γιατί ψήφισα Κούλη, χα, χα, χα… Με παίρνει η κάμερα; Πού είναι η κάμερα; Χα, χα, χα...

*******
 Αλήθεια, πού είναι η κάμερα; Γιατί, εντάξει, η γυναίκα της χρονιάς ή η Μαρέβα του Μητσοτάκη ή η σέξι Κέϊσι του GNTM θα είναι… «να πούμε»… Άντε να είναι ο Sin Boy με τη… «μαμά» του και τα 30.000.000 views.
- Πας καλά; Ο Sin Boy… γυναίκα της χρονιάς;     
- Απ’ τον ΣΚΑΙ είσαι; Που είναι η κάμερα; χα, χα, χα…
- Όχι αγάπη μου, η Λόλα η you tuber είμαι. Δε με γνώρισες;

Έτσι την έχουν δει οι Αθηναίοι – και όχι μόνο… Μπρός και πίσω απ’ τα μικρόφωνα, αναζητώντας μικροποσότητες φήμης…
 «Στο μέλλον όλοι θα είναι διάσημοι για δεκαπέντε λεπτά» είχε πει ο Άντι Γουώρχολ, αλλά αυτό το μέλλον έχει ξεπεραστεί προ πολλού απ’ το παρόν: σήμερα, τα δεκαπέντε λεπτά διασημότητας που, κάποτε απολάμβανε ο Κούγιας, να πούμε –και κάθε Κούγιας πριν γίνει Κούγιας – σε εκπομπές τύπου «Ζούγκλα», φαντάζουν μια… αιωνιότητα και μια μέρα»

 Συνεχώς, «η διασημότητα συρρικνώνεται σε ολοένα και πιο μικρό κύκλο. Ο εκδημοκρατισμός των εργαλείων παραγωγής τηλεοπτικού και οπτικού υλικού -κάποτε αποκλειστικό πεδίο των μεγάλων στούντιο και των ομίλων ΜΜΕ- έδειξε ότι απλοί άνθρωποι είναι ιδιαίτερα πρόθυμοι να παίξουν το παιχνίδι της διασημότητας» γράφει ο Τζέις Μπένετ, καθηγητής Τηλεόρασης και Ψηφιακού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου

Ωστόσο, καθώς τα social media διασπώνται σε ολοένα και πιο μικρά κομμάτια και υποκουλτούρες, οι διασημότητες αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο και η μικροφήμη τους μεταμορφώνεται σε νανοφήμη.  

*******
Κάπως έτσι, η «δεκαπεντάλεπτη διασημότητα» του Αντυ Γουώρχολ συρρικνώθηκε σε πεντάλεπτη – τρίλεπτη – μονόλεπτη…
Αλλά αυτό δεν εμποδίζει καθόλου τους κυνηγούς μικροποσοτήτων διασημότητας στη χριστουγεννιάτικη βόλτα «Σύνταγμα – Ερμού – Μοναστηράκι», να την έχουν δει τηλεοπτικοί αστέρες∙ με το που βλέπουνε μικρόφωνο, να στήνονται, έτοιμοι να κάνουν τη δήλωσή τους. Κι αμέσως μετά να ψάχνονται δεξιά - αριστερά για να εντοπίσουν την… νανοκάμερα:

-Ποια είναι η κάμερά μου;»
- Η κάμερα είναι κρυφή. Πείτε μου σας παρακαλώ, ποιος είναι κατά την γνώμη σας ο άνδρας της χρονιάς;
- Ο άνδρας της χρονιάς; Μα φυσικά ο άνδρας της χρονιάς είναι ο Χρυσοχοϊδης ο υπουργός 
- Γιατί ο Χρυσοχοϊδης ο υπουργός; 
 - Γιατί μετά τα Εξάρχεια καθάρισε και το Κουκάκι από τους λαθρομετανάστες, δεν το μάθατε;
- Εσείς; Τι λέτε; Ποιος είναι ο άνδρας της χρονιάς;
- Ο άνδρας της χρονιάς; Χα χα, χα! Μας παίρνει η τηλεόραση; Ναι; Ο πρόεδρός μας ο Μαρινάκης είναι φυσικά ο άνδρας της χρονιάς...

Φυσικά: οι γυναίκες της χρονιάς είναι η Μαρέβα του Κούλη με τα δικά της ZEUS+DIONE μοντελάκια και τον ολοδικό της, πια, Κούλη. Άντε να είναι και η σέξι Κέϊσι του GNTM… «να πούμε»… Και φυσικά οι άνδρες της χρονιάς είναι ο Χρυσοχοϊδης («ο υπουργός που… καθάρισε και το Κουκάκι») και «ο πρόεδρός μας ο Μαρινάκης», (χα, χα, χα, μας παίρνει η τηλεόραση;).  

- Μα καλά, γιατί είναι αυτά τα πρόσωπα της χρονιάς;
- Γιατί είχαν κάμερα, αγαπητέ μου, κατάλαβες;

Κάμερα! Όπως λέγαμε παλιότερα «αυτός έχει άστρο»! Ε, τώρα το λέμε «αυτός έχει κάμερα»! Άντε καλές γιορτές και... λιγότερη τηλεόραση.




13 Δεκεμβρίου 2019

Οι… ιδιοκτήτες της Δημοκρατικής Παράταξης




Η αβάσταχτη αμετροέπεια των πολιτικών ηγετών που, κατά καιρούς, ποζάρουν ως ιδιοκτήτες ή κληρονόμοι της «Δημοκρατικής Παράταξης»   


Γράφει ο Νίκος Τσαγκρής

(Από την ΑΥΓΗ της Κυριακής, 15/12/2019)

H ρητορική του Αλέξη Τσίπρα κατά τη διάρκεια αυτού του απίστευτου προσωπικού μαραθώνιου συγκεντρώσεων και ομιλιών του, στο πλαίσιο της καμπάνιας «Πάρε τον ΣΥΡΙΖΑ στα χέρια σου», ανέδειξε, μεταξύ άλλων, και την ξεχωριστή δημοκρατική ευαισθησία του: την έγνοια του να μην προσβάλλει το δικαίωμα στη διαφορετική άποψη, την φροντίδα του να αφήνει χώρο στον κομματικό του αντίπαλο…     

Η Δημοκρατία, ξέρετε, ξεκινά από την ιδέα πως πρέπει να δώσεις στον αντίπαλο τη δυνατότητα της παρουσίας, για να μην κινδυνεύεις ο ίδιος να εξαντληθείς αντιμετωπίζοντάς τον, ούτε να κηρυχθείς στην αφάνεια αν συμβεί εκείνος να θριαμβεύσει…

Αυτό, παρά τα Χάρβαρντ και τα… Κολάμπια, το παραγνώριζαν  – αν δεν το αγνοούσαν– τόσο ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς όταν ήταν πρωθυπουργός, όσο και ο  υπουργός του και τωρινός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Αλλά σ’ αυτό το κείμενο μόνο ο πρώτος, ως παράδειγμα αμετροέπειας, μας ενδιαφέρει…

Λοιπόν, που λέτε, ο Σαμαράς ήταν (και είναι) ένας ακραία συντηρητικός πολιτικός δίχως ίχνος δημοκρατικής ευαισθησίας που, χάρη σε μια σειρά πολιτικών και θεσμικών εξαπατήσεων, βρέθηκε στην πρωθυπουργική καρέκλα. Και… κατσικώθηκε σ’ αυτήν, αρνούμενος πεισματικά να δώσει στον αντίπαλό του (τον ηγέτη του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Αλέξη Τσίπρα) «τη δυνατότητα της παρουσίας» – τον πολιτικό χώρο που άρμοζε στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ στη συγκεκριμένη περίπτωση – με αποτέλεσμα «να εξαντληθεί αντιμετωπίζοντάς τον» και, εν τέλει, «να κηρυχθεί στην αφάνεια όταν ο αντίπαλός του συνέβη να θριαμβεύσει»

*******
Τότε ακριβώς (Σεπτέμβρης 2014), λίγο πριν ο Σαμαράς  «εξαντληθεί» αντιμετωπίζοντας τον Τσίπρα και «κηρυχθεί στην αφάνεια» όταν ο δεύτερος «συνέβη να θριαμβεύσει»,   εισπράξαμε (ως αντίδραση πανικού, προφανώς, μπρος στον ορατό δια γυμνού οφθαλμού πια  πολιτικό αφανισμό του απ’ τον επερχόμενο ΣΥΡΙΖΑ), εκείνο το γελοίο και ανιστόρητο «Εμείς είμαστε η Δημοκρατική Παράταξη»!

Ήταν μία ακόμα, εκ του αποτελέσματος η εσχάτη, απόπειρα εξαπάτησης με την υπογραφή του πρωθυπουργού Σαμαρά. Όχι μόνο του εκλογικού σώματος αυτή τη φορά, αλλά και της ίδιας της «παράταξής» του. Ιδιαίτερα των καραμανλικών στελεχών της, ενώπιον των οποίων εκστόμισε την συγκεκριμένη μπαλαφάρα. Η οποία, όπως ήταν φυσικό, πήρε  διαστάσεις φαρσοκωμωδίας, με την αντίδραση του συντρόφου και συγκυβερνήτη του Ευάγγελου Βενιζέλου: «Φτάνει πια κύριε Σαμαρά» (αυτό δεν τόλμησε να το πει), «ας σεβόμαστε τις έννοιες και την ιστορία» (αυτό το είπε), «εμείς είμαστε η Δημοκρατική Παράταξη» (αυτό το βροντοφώναξε!..).

Μάλιστα!.. «Η Δημοκρατική Παράταξη της τάξεως του 5%», σάρκαζαν τα πολιτικά και παραπολιτικά πλήθη της εποχής, γελώντας με αυτή την ανόητη και αλαζονική διελκυστίνδα: το τραβολόγημα της έρμης «Δημοκρατικής Παράταξης»  από  τον ιερέα του πολιτικού συντηρητισμού, που βίωνε τον πανικό του πρωθυπουργικού αποσχηματισμού του, και από τον τελειωμένο αρχηγό ενός ανύπαρκτου (συντετριμμένου εις στα εξ ων συνετέθη) κόμματος.

*******
Χωρίς αστεία, η πολιτική ιστορία μας πληροφορεί ότι οι διαμάχες τύπου Σαμαρά – Βενιζέλου για την… ιδιοκτησία, τρόπος του λέγειν, της «Δημοκρατικής Παράταξης», επαναλαμβάνονται διαρκώς σε έκταση δύο αιώνων (1789 – 1989) και ότι έχουν τις ρίζες τους «στην περίοδο ανάπτυξης των τριών ιδεολογιών του σύγχρονου κόσμου: του “συντηρητισμού” (που ήθελε οι όποιες αλλαγές και η εμβέλειά τους να περιοριστούν όσο το δυνατόν περισσότερο), του  “φιλελευθερισμού” (που πρέσβευε το τέλος της εποχής των αθέμιτων προνομίων και τη διόρθωση του κόσμου διά των μεταρρυθμίσεων) και του “σοσιαλισμού”  που… μας βολεύει (που βολεύει κάθε καρυδιάς καρύδι της Αριστεράς, εννοώ).
Και οι τρεις ιδεολογίες», ολοκληρώνει η… επιστήμη, «είχαν ήδη οργανωθεί κατά το 1848 και έκτοτε δίνουν μεταξύ τους έντονες μάχες καθ' όλη τη διάρκεια του 19ου και του 20ου αιώνα.

Έντονες μάχες για την… ιδιοκτησία της Δημοκρατικής Παράταξης; Σαν αυτή την γελοία και αλαζονική μεταξύ Σαμαρά – Βενιζέλου που περιέγραψα; Ή μήπως σαν την δονκιχωτική σκιαμαχία της σημερινής πρόεδρου του ΚΙΝΑΛ ενάντια σε φανταστικούς διεκδικητές μιας –κάποιας «Δημοκρατικής Παράταξης» την οποία φαντασιώνεται ότι… κληρονόμησε; Αστεία πράγματα…

«Δεν μας ανήκει η Δημοκρατική Παράταξη, εμείς ανήκουμε σε αυτήν», είπε την τελευταία λέξη ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ στη συγκέντρωση των «πασοκογενών», στο Κάραβελ. Και μ’ αυτήν έκλεισε (προς το παρόν, τουλάχιστον) το θέμα της… ιδιοκτησίας της Δημοκρατικής Παράταξης: είπαμε, ο Αλέξης Τσίπρας είναι ένας πολιτικός ηγέτης που διακρίνεται για την δημοκρατική ευαισθησία του, την έγνοια του να μην προσβάλλει το δικαίωμα στη διαφορετική άποψη, την φροντίδα του να αφήνει χώρο στον κομματικό του αντίπαλο…     






6 Δεκεμβρίου 2019

Εμπρός της Γης οι… φοβισμένοι



Τα νεανικά κινήματα της εποχής μας δεν φοβούνται τον πολιτικό φόβο, αντίθετα γεννιούνται απ’ αυτόν και ζουν για να τον μάχονται



Γράφει ο Νίκος Τσαγκρής


Αν προχωράς προς την κατεύθυνση
Όπου ο φόβος σου μεγαλώνει,
βρίσκεσαι στο σωστό δρόμο

Milorad Pavic*

Διαβάζω εφημερίδες. Ηλεκτρονικές εφημερίδες… Κάνω κλικ σε ένα βίντεο, κι αμέσως ένα έκπληκτο στοπ καρέ σε μια ωραία εικόνα. Πολιτικά ωραία, από την άποψη ότι δεν θυμίζει σε τίποτα τις στερεότυπες φωτογραφίες εκδηλώσεων διαμαρτυρίας παρελθόντων ετών. Αντίθετα, αποτυπώνει μια ευδιάκριτη κοινωνική  πολυχρωμία. Πρόσωπα νεανικά, χαρούμενα, παιδιά που μάχονται και τραγουδούν – που τραγουδούν και μάχονται: «Με το ηχηρό σύνθημα “Να μη γίνει ο φόβος συνήθεια μας”, η συναυλία που διοργανώθηκε από τη “Πρωτοβουλία ενάντια στην καταστολή” δίνει τη δική της απάντηση στο δόγμα «Nόμος και Tάξη», διαβάζω στο ρεπορτάζ που συνοδεύει το βίντεο.

«Να μη γίνει ο φόβος συνήθεια μας»!.. Ωστόσο, το βλέπεις στο βλέμμα τους, το διαβάζεις στη γλώσσα των σωμάτων τους, ακόμα και όταν τραγουδούν “σιγά μην κλάψω / σιγά μην φοβηθώ”, τα παιδιά της νεότερης γενιάς γητεύουν τον φόβο τους κόντρα στο τείχος της κρατικής βίας που υψώνεται απέναντί τους σαν τα παιδιά που σφυρίζουν τις νύχτες για να ξορκίσουν τον φόβο τους για το σκοτάδι…

«Ο φόβος της τρομοκρατίας οχυρώνει την Ευρώπη» είναι ο τίτλος σ’ ένα άλλο δημοσίευμα μιας άλλης ηλεκτρονικής εφημερίδας που αναφέρεται στο μαχαίρωμα δύο Βρετανών από «τρομοκράτη» στο London Bridge: ανεπαρκής περιγραφή του γεγονότος σε ένα ανεπαρκές ρεπορτάζ με ανεπαρκή στοιχεία για την επίθεση, τα θύματα, τον θύτη∙ ο οποίος, παρεμπιπτόντως, συνελήφθη επί τόπου.
Ακολουθεί ένα κατεβατό υποδειγματικής ρητορικής πολιτικού φόβου που καταλήγει στην αναγκαιότητα περαιτέρω φοβικής «οχύρωσης της Ευρώπης», εξ ου και ο τίτλος.

*******   
Ο πολιτικός φόβος αποτελεί βασικό στρατηγικό όπλο του συστημικού νεοφιλελευθερισμού. Θέλει την κοινωνία να βρίσκεται (να αισθάνεται ότι βρίσκεται) σε διαρκή κίνδυνο, απειλούμενη από συμμορίες τρομοκρατών, ορδές προσφύγων – λαθρομεταναστών, φανταστικές απειλές, εν γένει, που ανακατεύονται με τις πραγματικές προκειμένου να διεγείρουν μαζικό φόβο, κοινωνικό φόβο, να αποσπάσουν πολιτικό φόβο:  να τον αξιοποιήσουν στρατηγικά, επιβάλλοντας μέτρα στήριξης του συστημικού μοντέλου οικονομικής, πολιτικής και εργασιακής επιτήρησης, και αυταρχισμού, και αστυνομικής βίας, και καταστολής. Με το πρόσχημα της ασφάλειας και της προστασίας του πολίτη, βεβαίως-βεβαίως…

 

ΟΧΙ!.. «Να μη γίνει ο φόβος συνήθεια μας», υψώνονται και σμίγουν σε μια νέα κινηματική συμφωνία εκατομμύρια αυθόρμητες νεανικές φωνές του ευρωπαϊκού και του αμερικανικού Νότου (απ’ τα Προπύλαια των Αθηνών και την Πιάτσα Ματζόρε της Μπολόνια ως την πλατεία Ιταλίας της Χιλής και τη Λα Πας της Βολιβίας) ενάντια στην οικονομική και εργασιακή βαρβαρότητα, την ξενοφοβία, την κρατική βία και την καταστολή, την μισαλλοδοξία, τον ρατσισμό, τον φασισμό.

 

Βλέπετε, ο  πολιτικός φόβος προκαλεί κοινωνικό φόβο και αυτός νέα κινήματα ενάντια στον πολιτικό φόβο: κινήματα αυθόρμητα, διαδικτυακής, κυρίως, όσμωσης και οργάνωσης, όπως τα γνωστά μας «Κίτρινα Γιλέκα» που έκαναν την εμφάνισή τους στους δρόμους του Παρισιού στα τέλη του 2018 και συνεχίζουν ακάθεκτα∙ ή οι «Παρασκευές για τον Πλανήτη», με την εμβληματική παρουσία της Γκρέτας Τούνμπεργκ, που δικτυώθηκαν πρόσφατα και με το μαθητικό κίνημα στη χώρα μας∙ ή το ολόφρεσκο «κίνημα της Σαρδέλας», που εμφανίστηκε πρόσφατα στην Ιταλία, για το οποίο οφείλουμε να πούμε δυο λόγια παραπάνω…

*******
Οι «Σαρδέλες» γεννήθηκαν από την πρωτοβουλία τεσσάρων 30άρηδων Ιταλών από την βορειανατολική περιφέρεια Εμίλια-Ρομάνα, μια εύπορη περιοχή της Ιταλίας, που υπήρξε προπύργιο της Αριστεράς από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τις μέρες μας και αποτελούσε τον ‘ομφαλό’ του άλλοτε κραταιού Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας.

Οι «6000 Σαρδέλες», που έχουν αποκλείσει από τις τάξεις τους… αρχηγούς, συνθήματα και πανό (εκτός από το σήμα της «σαρδέλας» που κουβαλούν πάντα οι οπαδοί στις διαδηλώσεις τους), βγήκαν από το… κονσερβοκούτι του πολιτικού τους φόβου αντιδρώντας στην ακροδεξιά πολιτική του Σαλβίνι, διέδωσαν τις θέσεις τους μέσω των social media, και από την πρώτη κιόλας συγκέντρωσή τους φέτος τον Νοέμβριο, στην Πιάτσα Ματζόρε της Μπολόνια, διπλασίασαν τον αριθμό τους.

 Οι «Σαρδέλες» όπως όλα τα «αυθόρμητα», κινήματα της εποχής, δεν φοβούνται τον φόβο, αντίθετα γεννιούνται απ’ αυτόν και ζουν για να τον μάχονται. «Ο φόβος είναι φως, είναι η θέληση για ζωή, είναι αυτοπεποίθηση», έλεγε η Ναντέζτνα Μαντελστάμ*: τρέφεται από τον αυτοσεβασμό, την αίσθηση της προσωπικής αξιοπρέπειας, των προσωπικών δικαιωμάτων, των αναγκών, των απαιτήσεων και των επιθυμιών: ο φόβος και η ελπίδα είναι στοιχεία αλληλένδετα. Χάνοντας την ελπίδα, χάνουμε και τον φόβο - δεν έχουμε πια λόγο να φοβόμαστε...»

* Από το βιβλίο του «Τελευταία αγάπη στην Κωνσταντινούπολη», Εκδόσεις «Βιβλιοπωλείο της Εστίας»
** Από το βιβλίο της «Ελπίδα στα χρόνια της Απελπισίας», εκδόσεις Μεταίχμιο